۱۳۸۹ اردیبهشت ۲۶, یکشنبه

له‌ داخا هه‌ ر نامرم/ شێعر


شەهاب  لە روانگەی وێنەكێشە کە وە
تابلۆ: م-ن وێنە کاری کورد
كێ وتمان؟

بەیانی نەكەینە تابلۆیەك
بیبەخشین لە زێڕی كاغەزێكدا
بۆ عەشقێ نادیار

یان كچێك


٭٭٭
_قەی ناكا ئەم شێعرەش
بنوسین ـ

دەزانم ئێوارە و ئێواره
رێویه و قالۆنچە نایەڵێ
خەونێكی ئینسانی بوینم


قەی ناكا
گولەگیان
رازی بەبینینی دەفتەرە سپیەكەم
كەی نەبوی!!؟

٭٭٭٭

نازانن
نایەڵێ
هاوینی رێوی گەڕ
بمنووسێ پاییزی
ژیانی لاوەتی


كامەژین!؟
گۆڵەكەم

درێژتر لە هەرچی ماشینە
بەشەقامە تاڵەكانی ئەم شارە
                     غەریبە
پێواوم


دەس نەكەوت
دارتێلێ گوڵ بەنەوش
عاشقی دڵمی لەبەردا
بنووسم!
  
٭٭٭

بەسیەتی
هەتاكەی
بۆ گەنی خەیانەت نەمكوژێ
چەەپەڵی ئازادی وڵاتێ گوم دەكەم
لەبەر چاو دەفتەرێ
كە دزرا
یان
 سووتا
بە بێ شێعر
  
٭٭٭٭

عاشقی هەر خۆشە
ئەگەرچی؟!

         كچێكی باڵا زرد

نەمگاتێ
دوو كەڵی سیگاریش
بەش بێ وێنەیی
ئاوێنەی ژوورەكەم
ناكات و
ئازادیش
هەر دوایین سروودە...!

٭٭٭
ـ وەك رێوی لە كۆلانە ـ قاوە ـ یی كانی
عە‌شمقدا
خەیانەت دەسووتێ ئاخری

شەوانەم درێژتر لە پیاسەم
عاشقیم گەورەتر
لە كۆڵانە قاوەییەكانی بەقاڵاو گریاوم!

٭٭٭٭

ئەگەرچی
25 تەمەنی لاوەتیم
بێ ئەوەی قەبرەكەی دایكم بزانم
نەمردوم؟!؟
                       عاشقم؟!

ئەگەرچی
ئەقافیای حەوشەكەم
لە دوای من
لە جامێك نەوت‌دا عاشق بوو
                        بگریێم.!!؟

ـ بە من چی ئازدای ـ

٭٭٭

ئەم دیوە زۆر تەنگە و بێ گڵۆپ
كەچی
من دەبێ بەیانی
 وڵامی
ێرسیاری نادیار گومم كات...........


٭٭٭٭

شەكەتی ئەم زامە
لەكامە كتێبی هەڵچنراو لە پاڵما
بگریێم؟


ئەم ئاوێنە قاپ قاوەییە 
لەدەم و چاومدا لابەرن

تاوەكو نەفرەتی رێویەكان
دەریاكان
لەوێڵی
بایەكدا
گوم نەبین

 ٭٭٭٭

خوایەگیان!
هەستیەكەت
 گوم بونم بەش ناكات
ئەی
ئەینا بە من چی ئازادی؟
                       نیشتمان؟

گەر تێدانەبینم
                   كچێكی بالا زرد


خیابان
شاعیرێكی شێت
هەزار جار گوم دەبم
كەچی
هەر منم ناونیشانی
              "كاكە"یەكی بالا بەرد!؟

كەچی
شپرزەیی نیشتمانێ لەدڵمدا
هەردەكەن بە تاوان
ـ گیانەكەم لەداخا بانەمرین ـ

٭٭٭٭
ئەم گشته شەقامە و پەلە پەل لە بەرچی؟
ئەم گشتە لاویەتی و ئاوازی بێهودە

خوشكەكەم پێم دەڵێ:
«كاكەگیان بترسه ....
نەترسان باوكمی فەراموشی ژیان كرد!»


بمترسه و ناترسم
ئازادی هەر خۆشەو
عاشقیش وەكو خوا
یان وەكو نیشتمان!


٭٭٭٭

ـ نامرم ئەگەر ئەم ژوورە تەنگە بێ پەنجێرانە
بمهێڵن! ـ
نامرم
قەناعەت بە كۆلانێكی خوڵەمێشی دەكەم
دەفێكیش هەر بەشی عیرفانی من دەكا

تەریقەت هەریانی غەمگینی ئاوازێ
لە چرچی وەنەوشەیی كۆڵانێك دا
لە غوربەت و گەورەیی شاردا

قەی ناكا
با عەشق
لە پاڵ دارتێلەكانی ئەم كۆڵانەدا
ئاوڕمان لێ نەدا!
نامرم
من بەسمە
هەر ئەوەندە
تەنیاییم لە تەڕی چاوانتا بخووسێ
گەر تەنیا بیرەوەری هەنارێ كاڵ
لای كتێبەكانم جێ ماوە...


نامرم
ئەی هاوڕێی پڵەنگ و ئەسێ و مانگ
نامرم
ئەی هاورێی
ماسیلكە و تۆنگ و كۆڵانی لاوەتی
نوێڕو سیاسەت

ئاخ كە لە كۆڵم نابنەوە
ئەم رێوی و قالۆنچەی خەونانە!

  
٭٭٭٭٭

ئاوێنە و پاكەتێ سیگارە و
دایكیشم جادەمرێ...!

كێ وتمان فەلسفەو هونەرو
جوانی

ـ دایكم بۆ دەمرد؟! ـ

ئەم گشتە دیوارە بۆ لە من بەرزترەو
لە دڵم تەنگترە

ـ ئەی زەمین بۆ ئەوەندە سەرمامە؟! ـ

دەریاچە و بارانیش دەناسم
كچێكیش قاڵاوی خۆش دەوێ
شێعرێكی منی بۆی دزیوم!

٭٭٭

عەقرەبە لارەكان
نەشگەنەبەیانی

بەیانی لەداخا عاشقم!
بەیانی شەقامەرەشەكان
بەودیودا، دابخەن
دەی بەشكەم حەقیقت
لە هەنگاوە شەپڵەییەكانم‌دا بگۆرم

چەن هەورو هەلایە ئەم ژورە
حەسرەتم ئەوندە گەورەیە كە فریای
نوێژێكیش ناكەوم!
لە قرنجاوی ئەم هەمو ئەندیشە نەماندوم!...؟

ئاسمانی شارەكەت چەێەڵە گوڵەكەم
بۆیەوا
لە داخی ئازادی لێم مه‌ده‌ن
بە جورمی عاشقیش مەمكوژن

بەیانی رۆژێكە
سەد رێوی و هەزار قاڵۆنچەش
لە بوغزو خەیانەت نەسرەون
قەی ناكا
با نەمرم!
بە من چی
هیچیەتی ئەم گشتەكتێبەو
كێ وتمان نەنوسین؟!!

ئەی بەمن...
بەرماڵ و باران و
كچێكی زەردی بێ نیشتمان

دەریا و با عاشقی خۆیانن
هۆ دەریا
لە دەنگما نەخنكێی
ئیتر كەی عاشقی!؟
ادامه مطلب

۱۳۸۹ اردیبهشت ۲۵, شنبه

ئێستا ره‌وتێكمان نییه‌ به‌ ناوی رۆژنامه‌گه‌ری‌ له‌ ناوخۆی‌ كوردستانی‌ رۆژهه‌لاَت /وت و وێژ


وتووێژ له‌گه‌ڵ شه‌هابه‌دین شێخی‌ به‌بۆنه‌ی 112هه‌مین ساڵڕۆژی رۆژنامه‌گه‌ری كوردی





پرسیار: كاك شه‌هاب ئه‌گه‌ر له‌به‌رچاو بگرین رۆژنامه‌گه‌ری به‌ومانایه‌ی كه‌ هه‌یه‌ ئایا به‌رهه‌می سه‌رده‌می پیشه‌سازی و سه‌رمایه‌دارییه‌ به‌ حوكمی هاتنی ده‌زگای چاپ و كۆمه‌ڵێك له‌م شتانه‌یه‌؟به‌لاَم له‌ 112 ساڵ به‌رله‌مه‌وه‌ كوردستان نه‌ له‌سه‌رده‌می سه‌مایه‌داری و بورژوازی بوو و نه‌ پیشه‌سازی وا هه‌بوو سه‌رهه‌ڵدانی كوردستان له‌و كاته‌دا چۆن ده‌بینی؟


شه‌هاب: هه‌روه‌ك ئه‌و جۆره‌ی وتتان رۆژنامه‌وانی به‌رهه‌می سه‌رده‌می سه‌رمایه‌داری و پیشه‌سازی و هاتنی ده‌زگای چاپه‌ ئه‌وشته‌ی كه‌ ئینقلابێكی گونتبرگی بوو له‌ دونیا.  به‌لاَم ئه‌و راستییه‌ هه‌یه‌ كه‌ به‌ر له‌ هه‌ر شتێك كورد ده‌وڵه‌تی نه‌بووه‌، ولاَتی نه‌بووه‌ و ئه‌و گۆڕانه‌ كۆمه‌لاَیه‌تییه‌كان كه‌ له‌ كوردستان روی نه‌داوه‌ هه‌ندێكی ئه‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ ئه‌و شته‌ی كه‌ ولاَتێكی سه‌ربه‌خۆی نه‌بووه‌، وه‌ك ولاَتێك بووه‌ كه‌ له‌ نێو دوو ئیمپراتووری گه‌وره‌ یان لانیكه‌م له‌ ژێر ده‌سه‌لاَتی سه‌فه‌وییه‌كان و عوسمانییه‌كان.
به‌لاَم هه‌ندێ له‌و ده‌سكه‌وتانه‌ی به‌شه‌ر به‌ڕاستی ده‌سكه‌وتی به‌شه‌رییه‌ و هی یه‌ك شوێن یان یه‌ك كۆمه‌ڵگا یان یه‌ك پێكهاته‌ی كۆمه‌لاَیه‌تی دیاریكراو نیه‌. به‌ڵێ به‌ هۆكارگه‌لێك له‌وێدا رووده‌دات مه‌سه‌له‌ن بۆ ئه‌وه‌ی تۆ ماشێنێكی چاپت هه‌بێ، پێویسته‌ كۆمه‌ڵگایه‌كی پیشه‌ییت هه‌بێ كه‌ ماشینی تیا سه‌رهه‌ڵبدات وله‌ناو ئه‌و ماشینانه‌ ده‌زگای چاپی تێدا دروست بكرێت و بتوانێت رۆژنامه‌ به‌رهه‌م بێنێت.
ئه‌و ئامڕازه‌ چۆن كه‌ڵكی لێ وه‌ر ئه‌گیردرێت، ئه‌مه‌ راستییه‌كه‌ كه‌ له‌ لای ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه‌ یان ئه‌و جه‌ماوه‌ر خه‌ڵكییه‌وه‌ به‌ تایبه‌ت كه‌ ئیمكاناتی ده‌وڵه‌تی یان ئیمكاناتی سیاسی و ئیمكاناتی ئه‌و قوده‌ره‌تی خه‌باته‌یان نیه‌، كه‌ڵكی لێ وه‌ر ئه‌گرن. با من شتێكی تریشتان عه‌رز  كه‌م وه‌كوو خۆیشتان ئه‌زانن یه‌كێك له‌و شتانه‌ بو نمونه‌ حیزب بووه‌. حیزب دیارده‌یه‌كی مودێرنه‌. یه‌كێك له‌ ئه‌سڵیترین شتهایه‌ك كه‌ دێته‌ ناوكۆمه‌ڵگای ئێمه‌وه‌ حیزبه‌، له‌ حاڵێكدا كه‌ ئێمه‌ نه‌ كۆمه‌ڵگایه‌كمان هه‌یه‌، نه‌ سیستمی پارلمانتاریمان هه‌یه‌ و نه‌هه‌ڵبژاردنێكمان هه‌یه‌ كه‌ حیزبی  پێویست بێت.
حیزب هه‌ڵئه‌بژێرین وه‌كوو ئه‌وه‌ی كاركردی ده‌وڵه‌تمان بوئه‌كات یان كاركردی ده‌سه‌لاَتی سیاسیمان بۆ ئه‌كات.. نوسین یه‌كێكه‌ له‌ پاڕامێتره‌كانی شارۆمه‌ندنی جیهانی له‌و كاته‌دا، یه‌كێكه‌ له‌ ئامڕازانه‌ی‌ تۆ وه‌كوو شارۆمه‌ندێكی جیهانی كه‌ڵكی لێوه‌رئه‌گریت، كه‌ تۆ رێگه‌كانی ترت له‌باری سیاسیه‌وه‌، له‌ باری پیشه‌ییه‌وه‌ و ته‌نانه‌ت له‌ باری ئابورییه‌وه‌ لێ گیراوه‌، ئه‌و ئامرازه‌ی كه‌ ده‌توانی، ئه‌وه‌ هه‌ڵئه‌گریت.
تۆ ئه‌ته‌وێ به‌رده‌وام به‌شێك بیت له‌ شارۆمه‌ندی جیهانی، بۆیه‌ ده‌س ئه‌كه‌ین به‌ رۆژنامه‌ نوسین. به‌لاَم به‌ هۆی‌ دۆخی‌ سیاسی كوردستان ئه‌بینین یه‌كه‌م رۆژنامه‌ی‌ كوردی‌ له‌ تاراوگه‌ سه‌ر هه‌ڵده‌دات.

پرسیار: ئه‌گه‌ر باسی سه‌ره‌تای رۆژنامه‌گه‌ری له‌ كوردستانی رۆژهه‌لاَت بكه‌ین، سه‌ره‌تای رۆژنامه‌گه‌ری بۆ كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و ئه‌م ره‌وته‌ تا روخانی رژیمی پاشایه‌تی چۆن ئه‌بێت؟

شه‌هاب: پێش هه‌موو شتێك ئێمه‌ له‌مباره‌وه‌ همیشه‌ كێشه‌یه‌كمان هه‌یه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئێمه‌ به‌ چ پێوانه‌یه‌ك رۆژنامه‌گه‌ری هه‌ڵده‌سه‌نگێنین؟ ئایا مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ رۆژنامه‌یه‌ك به‌ زمانی كوردی نوسراوه‌ یان رۆژنامه‌هایه‌كه‌ له‌سه‌ر كورد شتیان نوسیوه‌، یان ئه‌وه‌ی كه‌ رۆژنامه‌هایه‌كه‌ كورده‌كان ده‌ریده‌كه‌ن مه‌بستمانه‌؟ من وا ئه‌زانم ئه‌و سێهه‌مه‌ نزیكترین پێوانه‌یه‌ بۆ باسه‌كه‌ی ئێمه‌ كه‌ كورد وه‌كوو رۆژنامه‌ وه‌كوو حرفه‌ و وه‌كوو شوغل چاوی لێده‌كات. دیاره‌ ئه‌وه‌ی كه‌ كه‌سێكی كورد رۆژنامه‌ ده‌ربكات و ئیسته‌ به‌ زمانی  فارسی یان عه‌ره‌بی یان توركی له‌ سه‌ر كورد ئه‌نوسێت. له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی له‌ كوردستانی رۆژهه‌لاَتدا خوێندن و نوسین به‌ زمانی كوردی نه‌بووه‌، یه‌كه‌مین رۆژنامه‌كان به‌ زمانی فارسی ده‌رچووه‌.
ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌ نه‌كه‌م له‌سه‌رده‌می سمایل خانی سمكو له‌ ماكۆ  كه‌سێك ئه‌وكات رۆژنامه‌یه‌ك ده‌رده‌كات. ئه‌وكات له‌ كرماشاندا، رۆژنامه‌یه‌كی دیكه‌ به‌ قاچاخی ده‌رده‌چێت. به‌ناوی «شه‌هابی ساقب». به‌لاَم ئه‌وه‌ی كه‌ ئێمه‌ وه‌كوو ره‌وتێكی رۆژنامه‌وانی چاوی لێبكه‌ین وادیاره‌ ئه‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ سه‌رده‌می كۆماری مهاباد و دوای هه‌ڵدانی كۆمه‌ڵه‌ی ژ.ك و گوڤاری كوردستان كه‌ یه‌كێك له‌ كۆنترین رۆژنامه‌كانی خاوه‌رمیانه‌یه‌ كه‌ كه‌ تا ئێستاش ده‌رئه‌چێت .  له‌و ماوه‌دا ئیتر رۆژنامه‌گه‌لی جیاواز هه‌ر له‌ كرماشانه‌وه‌ تا ورمێ ده‌رئه‌چێت.

به‌لاَم دوای‌ شۆڕشی گه‌لاَنی‌ ئیران، له‌ كوردستان هه‌موو حیزب و گرووپه‌ سیاسییه‌كان هه‌ریه‌ك بۆ خۆی رۆژنامه‌یه‌كیان هه‌بوو و هه‌ندێكی زۆر له‌و گروپ و حیزب و رێكخراوه‌ سیاسیانه‌ رۆژنامه‌ی رۆژانه‌ی چه‌ند لاپه‌ڕه‌ییان هه‌بوو، ئه‌مه‌ ره‌وتێك بوو كه‌ سه‌ری هه‌ڵدا. به‌لاَم دوای كوردستان یه‌كێك له‌ گۆڤاره‌كان كه‌ ده‌توانین ناوی ببه‌ین، گوڤاری هیوایه‌ كه‌ ئورگانی هیچ حیزبێك نیه‌ له‌ لایه‌ن كۆمه‌ڵێك روناكبیری سه‌ربه‌خۆوه‌ ده‌رده‌چووه‌ كه‌ كه‌مێك بنه‌مای رۆژنامه‌گه‌ری و دیزاین و ئه‌مانه‌ وه‌ك هه‌فته‌نامه‌یه‌ك له‌به‌رچاو ده‌گرێ و باری هه‌واڵگه‌یاندن ئه‌وكات ئه‌گه‌یه‌نێت و مانای رۆژنامه‌ی هه‌یه‌.



پرسیار: له‌گه‌ڵ سه‌قامگیر بوونی ده‌سه‌لاَت له‌ كوردستان كۆمه‌ڵێك رۆژنامه‌ له‌ لایه‌ن كۆماری ئیسلامیه‌وه‌ ئیجازه‌ی كاركردنیان پێدرا وه‌كوو ئه‌سحابی ئینقلاب و پاشان سروه‌ ئه‌م ره‌وته‌ چۆن ده‌بینی؟
شه‌هاب: پاش ئه‌وه‌ی وتووێژی‌ هه‌یئه‌تی‌ نوێنه‌رایه‌تی‌ كورد و ده‌وڵه‌ت بێ ئه‌نجام ده‌مێنێته‌وه‌و ده‌وڵه‌ت نایهه‌وێ نایه‌وتێت بچێته‌ ژێر داخوازیه‌ ره‌واكانی خه‌ڵكی كوردو ده‌وڵه‌ت هێرش ئه‌كاته‌ سه‌ر كوردستان و ئیتر ئه‌بێ به‌ سه‌ركوتێكی نیزامی به‌ ته‌واو مانا و ته‌واوی ئه‌و رۆژنامه‌ و گوڤاره‌ ده‌ستی و لۆكاڵی و حیزبی و گروهی و هتد به‌ گشتی كۆده‌كاته‌وه‌ به‌ یه‌كجاری رۆژنامه‌گه‌ری له‌ كوردستان یه‌كسه‌ره‌ له‌ناو ئه‌بات.
 له‌و كاته‌دا رژیم به‌رامبه‌ر به‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ كوردستان، رێكخراوێك دروست ئه‌كات له‌ تاران به‌ناوی سازمانی پێشمه‌رگه‌كانی كوردی موسڵمان. ئه‌م رێكخراوه‌ ئیدعای هه‌یه‌ كه‌ له‌ لایه‌ن كورده‌كانه‌وه‌ دروست بووه‌ و نه‌شریه‌كیش ده‌ر ئه‌كه‌ن به‌ ناوی «فه‌ریادی ئازادی»، و دروشمه‌كه‌یشیان یا مه‌رگ یا رزگاری كورده‌ موسڵمانه‌كانه‌.
ئه‌م نه‌شریه‌ ئه‌وه‌ڵین نه‌شریه‌یه‌كه‌ كه‌ ده‌وڵه‌ت پێش ئه‌سحابی ئینقلاب ده‌ریده‌كات، قه‌یناكه‌ له‌ باسه‌كه‌ ئه‌چین ده‌ر به‌لاَم له‌ توێژینه‌وه‌یه‌كمدا بۆم ده‌ركه‌وتووه‌، سازمانی پێشمه‌رگه‌ موسڵمانه‌كان له‌ لایه‌ن كورده‌كانه‌وه‌ دروست نه‌كراوه‌ و له‌ سێ به‌یانیه‌ی ئه‌وه‌ڵیاندا له‌ وشه‌ی جاش كه‌ڵك وه‌رئه‌گرن و ئه‌ڵێن: «ما جاشها». له‌ به‌یانیه‌ی شه‌شه‌مدا داوای لێبوردن ئه‌كه‌ن له‌ هێزه‌كانی خۆیان به‌ ناوی خه‌ڵكی موسڵمانی كورد كه‌ ببورن ئێمه‌ نه‌مانئه‌زانی كه‌ جاش مانایه‌كی خراپی هه‌یه‌. پاش دامه‌زراندنی ئه‌م نه‌شریه‌ كه‌ راسته‌وخۆ ته‌رویجی توندوتیژی و سه‌ركوت و كوشتن ئه‌كات و وه‌ك دامه‌زرێنه‌ری ئه‌م فكره‌ چاوی لێده‌كرێت.
دوای دوو ساڵ نه‌شریه‌ی ئه‌سحابی ئینقلاب و ئامانج له‌ لایه‌ن سپای پاسدارانه‌وه‌ ده‌رئه‌چێت. ئه‌م نه‌شریانه‌ ده‌ست ئه‌كه‌ن به‌ ئیسلامی  كردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگا ئه‌ویش ئیسلامێك كه‌ له‌ سه‌ر بنه‌مای‌ ویلایه‌تی‌ فه‌قیه.

پرسیار: كه‌ باس له‌ رۆژنامه‌گه‌ری ئه‌كرێ، هه‌مووجار باس له‌ ئازادی به‌یان و پێوه‌ندی ده‌سه‌لاَت و نوسه‌ران دێـته‌ ئاراوه‌، ئه‌م پێوه‌ندیه‌ له‌ كوردستانی رۆژهه‌لاَت چۆن لێ ده‌ده‌یته‌وه‌؟
ولاَم: ئازادی به‌یان بۆ رۆژنامه‌گه‌ری به‌ گشتی‌ له‌  ئێران له‌ چه‌ند لایه‌نه‌وه‌ به‌رته‌سك ئه‌كرێته‌وه‌. لایه‌نی ئه‌وه‌ڵی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ تۆ ده‌بێ ئیجازه‌ی ده‌ركردنی رۆژنامه‌ت هه‌بێ، جا بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ ئیجازه‌ی رۆژنامه‌یه‌ك كه‌ شتێكی تیا به‌یان كه‌ی وه‌ربگری ئه‌بێ له‌ حه‌فتاوحه‌وت فیلته‌ر بوگزه‌ری.
لایه‌نی دووهه‌مه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه‌ وه‌ختێك ده‌رت كرد، هه‌ندێك به‌خشنامه‌ و ده‌ستورات هه‌یه‌ كه‌ تۆ ده‌توانی له‌سه‌ر ئه‌م شتانه‌ بنوسیت و له‌سه‌ر ئه‌م شتانه‌ی تر  ناتوانی بنوسیت، ئه‌مه‌ فیلتێری دووهه‌می به‌رته‌سك كردنه‌وه‌ی ئازادی به‌یانه‌. فیلتێری سێهه‌میش دیسانه‌وه‌ دوای ده‌ركردنی رۆژنامه‌كه‌یه‌،  كه‌تۆ رۆژنامه‌كه‌ت ده‌ركرد و شتێكی تیا بوو كه‌ ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌ت به‌ مه‌زاقی خۆش نه‌بوو یه‌كسه‌ر دای ئه‌خات و نووسه‌ره‌كه‌ ئه‌گرێـت و ئه‌یانخاته‌ زیندان. ئه‌مه‌ له‌ ئێرانا به‌ گشتی‌  وایه‌ چ بگا به‌ كورد.
له‌ ئاكامدا ئێمه‌ شتێك به‌ ناوی ئازادی به‌یان به‌ مه‌عنای واقعی هه‌ر نیمانه‌. ئه‌و قسه‌ی «ئیلاهه‌ هیكس» ساڵی حه‌فتاوته‌وت له‌ ده‌وره‌ی خاته‌می وتی «ئازادی به‌یانیش ئه‌گه‌ر ببێت، ئازادی دوای به‌یان نیه‌». به‌لاَم بو كورده‌كه‌ ئازادی به‌یان هه‌ر نیه‌ به‌ هه‌ر سێ فیلتێره‌كه‌. به‌ر له‌ئه‌وه‌یش ته‌واوی ئه‌م سالاَنه‌ ئێمه‌ نه‌مانتوانیوه‌ رۆژنامه‌یه‌ك ده‌ركه‌ین مه‌سه‌له‌ن له‌ ساڵی 58وه‌ تا 70 ئێمه‌ نه‌مانتوانیوه‌ خۆمان رۆژنامه‌یه‌كمان بێت. حه‌قی ئه‌و شته‌مان نه‌بووه‌. واته‌ له‌ فیلتێره‌ ئه‌وه‌ڵه‌كه‌ نه‌گوزه‌راوین. ئیتر چ بگا به‌ فیتلێره‌ دووهه‌م و سێهه‌مه‌كه‌. ته‌نانه‌ت ئێمه‌ ئه‌و ئۆرگانانه‌ی وه‌ك ئینتشاراتی سه‌لاحه‌دینی كه‌ سروه‌ ده‌رئه‌كات یان سازمانی ته‌بلیغات كه‌ ئاوێنه‌ی ده‌ر ئه‌كات، له‌مانه‌یشا مه‌رجی ته‌واوی وتاره‌كان بوو به‌ر له‌وه‌ بكرێت به‌ فارسی و ئه‌خوێنراۆ، وه‌ختێ قه‌بوڵ ئه‌كرا، ته‌ئید ئه‌كرا و ئینجا بلاَو ئه‌كرایه‌وه‌
 ئیتر ئه‌مه‌ تۆ ئازادی به‌یانێكی تیا نابینی. ئازادیت هه‌یه‌ له‌ ناو ئه‌و بڵیندگۆدا كه‌ میكرۆفۆنه‌كه‌ی به‌ده‌ست ئه‌و یان كه‌م و زیاد كردن و قه‌تع  كردنی به‌وه‌. یانی ده‌بێ ئازادییه‌ك هه‌بێت تۆ له‌سه‌ری قسه‌ بكه‌یت، له‌ كوردستان موتڵه‌قه‌ن شتێك به‌ ناوی ئازادی به‌یان وجودی نه‌بووه‌ تا ئێمه‌ بڵێین چۆن بووه‌ باش بووه‌ كه‌م بووه‌ یان زۆر بووه‌!

پرسیار: له‌ ده‌یه‌ی 70 كۆمه‌ڵێك بلاَوكراوه‌وه‌ هه‌فتانامه‌و رۆژنامه‌ سه‌ریان هه‌ڵدا، به‌شێكیان درێژه‌ی هه‌یه‌ و به‌شێكیشیان داخرا، ئه‌م شه‌پۆله‌ چۆن ته‌غیری گوفتمانه‌كانی به‌دواوه‌یه‌ و چۆن بوو رۆژنامه‌ی ئاشتی و رۆژهه‌لاَت و بلاَوكراوه‌ خوێندكارییه‌كان داخران؟
شه‌هاب: ده‌یه‌ی حه‌فتا ده‌بێ ته‌قسیم بكه‌ین به‌ دوو به‌ش. یه‌كه‌م ساڵی شه‌ست و هه‌شت قۆناغێكی زۆرگرنگه‌ بۆ ئێران له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شه‌ڕ ته‌واو ئه‌بێت، خومه‌ینی ئه‌مرێت، خامنه‌یی ئه‌بێت به‌ ره‌هبه‌ر، یاسای سه‌رۆك كۆماری ئه‌گۆڕدرێت واته‌ ره‌یسی كابینه‌ كه‌ پێشووتر سه‌رۆك وه‌زیر بوو ئیسته‌ ده‌بێـت سه‌رۆك كۆمار و به‌ هاشمی ره‌فسه‌نجانی  ئه‌گات كه‌ ناوی ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی خۆی ئه‌نێـت ده‌وڵه‌ی سازنده‌گی.
ئه‌م ره‌وته‌ی هاشمی له‌ رواڵه‌ته‌كانی سه‌رله‌نوێ دروستكردنه‌وده‌دا زۆرتر تێده‌كۆشێ. وه‌كوو دروستكردنی فه‌رهه‌نگسه‌را، دروستكردنی كانونه‌ ئه‌ده‌بییه‌كان، كانونهای سینه‌مایی و هونه‌ری و ده‌ركردنی رۆژنامه‌گه‌لی تازه‌ و له‌وانه‌ رۆژنامه‌ هه‌مشه‌هری. خودی ئه‌م رۆژنامه‌ بنیاتنه‌ری ره‌وتێكی تر له‌ رۆژنامه‌گه‌ریه‌ له‌ ئێراندا.

ئه‌م ره‌وته‌ له‌ملاوه‌ له‌ كوردستانی ئێران له‌ 68 تا 72 كه‌ ده‌وری ئه‌وه‌ڵی سه‌رۆك كۆماری هاشمیه‌، روداوێك كه‌ رووئه‌دات ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كورده‌كان هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌ركۆماریدا كورده‌كان بۆ یه‌كه‌م جار ده‌نگ ئه‌ده‌ن به‌ كه‌سی نه‌یاری هاشمی واته‌ ئه‌حمه‌دی ته‌وه‌كولی. ئه‌و ده‌نگدانه‌ یه‌كڕاییه‌ی كه‌ به‌ ته‌وه‌كولی درا به‌ مانای ناوتن به‌ هاشمی ره‌فسه‌نجانی بوو.
هاشمی دوای‌ ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ دێت پارێزگارێكی كورد بۆ كوردستان  داده‌نێت ره‌حیمی بۆ ئه‌م پۆسته‌ دائه‌نێـت. ره‌حیمی ئه‌وكات ده‌گه‌رێت به‌شوێن كه‌سدا و بارام وه‌له‌دبه‌یگی كه‌ پێشینه‌ی نوسینی له‌ هه‌مشه‌هریا بوو و كه‌سێكی ناسراوی سیاسی كه‌ به‌ كه‌سێكی كه‌ به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ حكومه‌تدا له‌ ناو خه‌ڵك ده‌ناسرا ده‌كات به‌ موشاوری فه‌رهه‌نگی خۆی. یه‌كێك له‌وكارانه‌ی به‌رێوه‌بردنی كونگره‌ی فه‌رزانه‌گانی كورد بوو كه‌ گرینگ بوو ئه‌وكات جمهوری ئیسلامی ئیجازه‌ بدات كه‌سه‌ ناوداره‌كانی كورد كه‌ كتێبه‌كانیان قاچاخ بوو كۆنگره‌یه‌كی ئاوایان بۆ بگیردرێت و له‌وكاته‌ بولته‌نێك ده‌رده‌كه‌ن به‌ناوی ئابیده‌ر.
 ئاویه‌ر  سه‌رتا چه‌ند شوماره‌یه‌ك وه‌ك بۆلته‌ن ده‌رده‌چێت  تا ئه‌وه‌ی كه‌ ئیجازه‌نامه‌ی به‌ناوی سازمانی هه‌میاری شاره‌داری بۆ وه‌رده‌گرن و درێژه‌ی ده‌ده‌ن. فه‌زایه‌كی سیاسی كه‌ له‌وكات به‌وجود دێـت و نزیك بوونه‌وه‌ له‌سه‌رده‌می ئیسلاحات و هاتنی نه‌شریاتێكی وه‌كوو كیان و ئیرانی فه‌ردا و ئادینه‌ و گه‌ردون و ئه‌وانیتر و فه‌زاهایه‌كی ئینتقادی و ره‌خنه‌یی به‌وجود دێـت. دیاره‌ ئه‌مه‌ كوردستانیش ئه‌گریت .
ئه‌مان بۆ به‌هێز كردنی‌ گوفتمانی‌ هاشمی‌ كه‌ هه‌مان گوفتمانی‌ باڵی راسته‌، ده‌ست ده‌كه‌ن به‌ نووسینی‌ سیاسی. یه‌كه‌م كاركردی‌ ئاویه‌ر ئه‌وه‌ بوو كه‌ نووسینی‌ سیاسی له‌ ناو بلاَوكراوه‌ كوردییه‌كاندا ده‌ستپێكرد. ئه‌م ره‌وته‌ درێژه‌ی‌ هه‌یه‌ تا ئه‌وه‌ی‌ كه‌ رووداوی‌ دووی‌ جۆزه‌ردان روو ده‌دات. خۆمان ده‌زانین كه‌ دوای‌ دووی‌ جۆزه‌ردان  زیاتر له‌ پێشوو ئازادی‌ راگه‌یاندن ده‌بێت و ده‌رفه‌ت به‌ ئازادی‌ راگه‌یاندن ده‌درێت. رۆژنامه‌ی‌ «جامعه‌» سه‌ره‌تای‌ ره‌وتێكی‌ نوێیه‌ له‌ رۆژنامه‌گه‌ری‌ ئێراندا و ژماره‌یه‌ك له‌ رۆژنامه‌ نووسه‌ چالاكه‌كان هه‌ر له‌ شه‌مس و الواعزینه‌وه‌ بگره‌ تا ده‌گاته‌ قووچانی‌ 21 ساڵ ته‌مه‌ن له‌م رۆژنامه‌ كۆ ده‌بنه‌وه‌.
هه‌ر له‌م سه‌رده‌مه‌دا بلاَوكراوه‌ خوێندكارییه‌كان ده‌ستیان به‌ كار كرد و ئێمه‌ شاهیدی‌ ئه‌وه‌ بووین له‌ به‌شێكی‌ زۆر له‌ زانستگاكان بلاَوكراوه‌ی‌ خوێندكاری‌ كوردی‌ هه‌بوو، كه‌ ئه‌م ره‌وته‌ تا دوای‌ 18 پووشپه‌ڕی‌ 1378 ، هه‌ر درێژه‌ی‌ هه‌بوو. راستییه‌ك هه‌یه‌ كه‌ ئێمه‌ كورده‌كان به‌ هۆی‌ بێ باوه‌ڕیمان به‌ حكوومه‌ت و له‌ هه‌مانكاتیشدا بێ باوه‌ڕی‌ حكوومه‌ت به‌ كورده‌كان، ده‌رنگ چووین به‌ ده‌نگ ئه‌م شه‌پۆله‌ ئازادی‌ رۆژنامه‌گه‌رییه‌وه‌، هه‌ر چه‌ن حكوومه‌تیش دره‌نگ ئیزنی‌ ئه‌دا به‌ ده‌رچوونی‌ رۆژنامه‌ی‌ كوردی‌. دوای‌ هاتنه‌ سه‌ركاری‌ ریفۆرمخوازانی‌ ده‌وڵه‌تی‌، ره‌حیمی‌ ئیمتیازی‌ ئابیده‌ر ده‌كات به‌ ناوی‌ خۆیه‌وه‌، دوای‌ ره‌حیمی‌، ره‌مه‌زانزاده‌ ئوستانداری‌ ئه‌و كاتی‌ كوردستان، ئیمتیازی‌ سیروان وه‌ر ده‌گرێت كه‌ تریبوونی‌ ریفۆرم خوازه‌كان بوو له‌ كوردستان. دوای‌ سیروان ده‌توانین ئاماژه‌ بده‌ین به‌ رۆژهه‌لاَت، ئاشتی‌، ئاسۆ، په‌یامی‌ كوردستان و كه‌ره‌فتوو..... . دوای‌ ئه‌م ماوه‌ ده‌بینین ژماره‌یه‌ك بلاَوكراوه‌ی‌ كوردی‌ ده‌رده‌چن له‌ كوردستان كه‌ هه‌ڵگری‌ زۆر بابه‌تی‌ باشن. بۆ وێنه‌ مانگنامه‌ی‌ ماف كه‌ له‌ سنه‌ ده‌رده‌چوو یه‌كێك بوو له‌و بلاَوكراوانه‌.
هه‌ر لێره‌دا با ئه‌وه‌ بڵێم تیراژی‌ رۆژنامه‌ی‌ ئاشتی‌ له‌ 4 ئوستاندا گه‌یشته‌ 35 هه‌زار تیراژ، كه‌ ئه‌مه‌ تا ئێستاش شتێكی‌ كه‌م وێنه‌یه‌. تیراژ ژماره‌ی‌ خوێنه‌رانی‌ رۆژنامه‌كه‌ ده‌خاته‌ روو. ساڵه‌كانی‌ 1376 تا 1380 ئه‌و سالاَنه‌ بوو كه‌ بلاَوكراوه‌ خوێندكارییه‌كان ئاماده‌یی به‌رچاویان هه‌بوو، 1380 تا 1384 ئه‌و سالاَنه‌ بوو كه‌ بلاَوكراوه‌و حه‌وتوونامه‌كانی‌ تر وه‌ك ئاشتی‌ و رۆژهه‌لاَت و ئاسۆ و... ده‌رده‌چوون. به‌لاَم به‌ داخه‌وه‌ دوای‌ هاتنه‌ سه‌ركاری‌ ده‌وڵه‌تی‌ بونیادگه‌رای‌ ئه‌حمه‌دی‌ نژاد، سه‌رجه‌م ئه‌م بلاَوكراوانه‌ داخران و ئێستا ئێمه‌ ده‌توانین بڵێین شتێكمان به‌ ناوی‌ رۆژنامه‌گه‌ری‌ له‌ كوردستانی‌ رۆژهه‌لاَت نه‌ماوه‌، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی‌ رۆژنامه‌مان نییه‌.

لینکی بابه‌ ته‌ که‌ له‌ ئاسۆی رۆژهه‌ڵات: http://www.asoyroj.com/details.aspx?=News&ID=1090&Babat=14
ادامه مطلب

۱۳۸۹ اردیبهشت ۲۱, سه‌شنبه

کۆماری سێداره‌ ی ئیسلامی ئێران/ ده‌قی وتاره‌ که‌ ی مامۆستا شێرکۆ بێ که‌ س بۆ رێز گرتن له‌ شه‌ هیدانی 19 گوڵان


تیرۆر کرن و له‌ سێداره‌ دان... دوو مه‌دالیا و پێناسه‌ ی هه‌ره‌ دیاری  ئه‌ مڕۆی رووناکبیران و گه‌نجانی ئه‌م کوردستانه‌ن.
ئه‌ و پێناسه‌یه‌ی که‌  دیکتاتۆره‌ کان بۆ دوا جار ئه‌ی ده‌ ن له‌ سنگ و به‌ رۆکی قوربانیه‌ کانیان....ئه‌وان بۆ ئه‌وه‌ی گوایه‌ بێ ده‌نگمان بکه‌ن و بمانترسێنن و بمانگه‌رێننه‌وه‌...
ئێمه‌ یش بۆ ئه‌ وه‌ی ئه‌و پێناسه‌یه‌ به‌و دیوه‌ جوانه‌که‌ی و به‌و دیویا بکه‌ینه‌ ملمان و به‌  قه‌ڵه‌می رووناکی تاریکی ئه‌وان بکوژێنینه‌وه‌ و بنووسین:
 لای ئێمه‌  له‌م جۆره‌ مه‌رگانه‌وه‌ ژیان ده‌ست پێ ده‌کاته‌وه‌ و له‌ سه‌ر ئه‌م سێدارانه‌وه‌ سه‌رمان هه‌ڵده‌ستێته‌وه‌ و شه‌وق ئه‌ده‌نه‌وه‌...
تێرۆریستان  سۆرانی مامه‌ حه‌مه‌ و سه‌رده‌شت عوسمان لێره‌وه‌... ته‌وره‌کانی کۆماری ئیسلامی له‌و لاوه‌.. هه‌ر دوو لایان له‌ دوو رێانی مردن و تاریکیدا یه‌ک ئه‌گرنه‌وه‌....
له‌ راستی دا ئێمه‌ ژیانین و  گه‌نجه‌کانمان ئاینده‌ن و نابڕێننه‌ وه‌..
ده‌ پێم بڵێن : له‌م رۆژهه‌ڵاته‌وه‌ تا رۆژئاوا له‌ سه‌ره‌وه‌ بۆ خواره‌وه‌ی ئه‌م وڵاتانه‌ له‌ کۆنه‌وه‌ تا ئێستا سیداره‌کان چییان له‌ ئێمه‌ دا کوشت!
توانیان چی له‌ هاواری شۆرش و ئازادیمان که‌م بکه‌نه‌وه‌...
سێداره‌کان توانیان شاهۆ بترسێنن..؟
توانیان ده‌ریاچه‌ی وان و ورمێ بێ ده‌نگ بکه‌ن؟
توانیان چۆک به‌ پیره‌ مه‌گروون دابده‌ن؟
ئه‌وه‌ی له‌ تا ئێسته‌ سێداره‌کان کردوویانه‌..
هه‌میشه‌ پێچه‌وانه‌که‌ی هاتوونه‌ ده‌ی: کاروانمان درێژتر بوه‌ته‌وه‌...
 ده‌نگمان زوڵال تر و ئاپووره‌مان گه‌وره‌تر بوه ته‌‌وه‌!.
 سێداره‌کان ترساون... له‌ کورد ترساون..
سێداره‌کان به‌زیون و ئێمه‌ هه‌ر ماوین..

کۆماری سێداره‌ ی ئیسلامی ئێران
پیر پیر بوه ‌و
به‌ڵام وره‌ی ئێمه‌ هه‌ر گه‌رمه‌..

کۆماری سێداره‌ی ئیسلامی خوار خوار بوه‌ته‌وه ‌و
به‌ڵام ئێمه‌ تازه‌ وا خه‌ریکین له‌ مله‌ ی به‌رز
ده‌ست بۆ خۆر به‌رین و دایبگرینه‌ سه‌ر ئه‌رز..

له‌م بیانیه‌وه‌.... شه‌قامی هه‌ره‌ گه‌وره‌ی سنه‌
بو به‌ فه‌رزادی که‌مانگه‌ر...
له‌م به‌یانیه‌وه‌... گه‌وره‌ترین باغچه ی مه‌هاباد بوو به‌ شیرینی عه‌له‌م هولی..
له‌ کازیوه‌ی ئه‌مڕۆوه‌..هه‌موو ئه‌و منداڵانه‌ی له‌ دایک بوون
ناوی فه‌رهادی وکیلیان لێ نرا!
له‌مڕۆوه‌...
له‌ یه‌که‌م گزنگی ده‌مه‌و به‌یانه‌وه‌ مه‌هدی ئیسلامیان بوو به‌ گۆمی وان
له‌ شه‌ فه‌قی ئه‌مرۆوه‌..
عه‌لی حه‌یده‌ریان
بوو به‌ تاق بوستانی کرماشان..
ده‌ فه‌رموون سنه‌ له‌ سێداره‌ بده‌ن؟!
مه‌هاباد سه‌ر بڕن...
ده‌ فه‌رموون مه‌هێڵن منداڵانی ئێمه‌ له‌ دایک بن؟!
ده‌ فه‌رموون
مه‌هێڵن باران ببارێ و مه‌ هێڵن گیا سه‌وز بێ و
مه‌هێڵن زه‌وی بژی!

من ئیتر له‌مڕۆوه‌ عاشقی چاوانی شیرینی عه‌له‌م هۆلیم
له‌مڕۆوه‌ هه‌ر چی شێعرم هه‌یه‌ ئه‌یانکه‌م به‌
گوڵی گۆرانی بۆ باڵای شیرینی عه‌له‌م هولی..
له‌ ئێسته‌وه‌ من تاڵێ له‌ قژی ئه‌ وم..
له‌ ئێسته‌وه‌
من نینۆکی په‌نجه‌ی ئه‌وم..
له‌ ئێسته‌وه‌ من ئیتر ئه‌بمه‌ ئه‌و جووته‌ پێڵاوه‌ی
که‌ له‌ دواجار له‌ پێ کردوو پێی چوه‌ سه‌ر سێداره‌ و
له‌ ئێسته‌وه‌ من بازنه‌ی به‌ جێ ماوی ده‌ستی
شیرینی عه‌له‌م هولیم...
 کۆماری سێداره‌ی ئیسلامی
چی له‌ سێداره‌ نه‌دا ، له‌ خه‌ونه‌وه‌ بۆ شێعر و
له‌ شێعره‌وه‌ بۆ ژن و له‌ ژنه‌ وه‌ بۆنان و
بۆ ئاو و بۆ گوڵ و بۆ کانی
کۆماری سێداره ی‌ ئیسلامی
ئه‌وه‌ی ناتوانێ هه‌رگیز هه‌رگیز له‌ سێداره‌ ی بدا
ئاینده‌یه‌ و ئازادی..

شێرکۆ بێ که‌س
9/05/2010
سلێمانی
ادامه مطلب

۱۳۸۹ اردیبهشت ۱۷, جمعه

با



بێ ئوقره ییه کانی "با"...

قه ت ئوقره ناگرێت...

ته نیا "با" ئه گه ر هه ڵکات و سه فه ر کات....

ره نگه.. بێ ئوقره ییه کان.... هه با کات....

به ر به سه فه ری با مه‌ گرن...

 خوا ئه تان گرێت...

دایکی پێش له من سه فه ر کردووم... 

بڵێ با "با" بڕوات....
دایه....
"با" قه ت با نابات...


ادامه مطلب